SmaakversterkersFoodblog · eerlijk over eten
SV potje

Smaakversterkers

MSG, E-nummers, umami en alles wat je moet weten over smaakversterkers op je bord en op het etiket.

Naar smaakversterkers →
GE potje

Gezond eten

Minder zout, bewuste keuzes en voedingstips die je meteen kunt toepassen.

Naar gezond eten →
Het kruidenrek

Etiket scannen Startpagina

Smaakversterkers
Gezond eten
Koken & bakken
Dranken
Tools & gidsen
Over ons
  1. Start
  2. Koken & bakken
  3. Dashi maken
KB 02 Koken & bakken

Dashi maken: de Japanse umamibouillon

Twee ingrediënten, twintig minuten en geen enkel bouillonblokje: dashi is de puurste umamibouillon die er bestaat.

⏱ 2 min lezen
Kombu, gedroogde paddenstoelen en andere umami-ingrediënten
KB 02Koken & bakken
In één snufje
  • Dashi is de basisbouillon van de Japanse keuken: voor misosoep, noedels en sauzen.
  • Kombu levert glutamaat, bonito of shiitake leveren inosinaat of guanylaat: samen geven ze extra umami.
  • Laat kombu nooit hard koken: dan wordt de bouillon slijmerig en bitter.

In 1908 stond dashi aan de basis van een wetenschappelijke ontdekking: Kikunae Ikeda vond in de kombu van deze bouillon het glutamaat dat de vijfde smaak verklaarde. Lees het hele verhaal in umami, de vijfde smaak. Vandaag kun je dashi kant-en-klaar als poeder kopen, maar die bevat vaak zout en MSG. Zelf maken is verrassend eenvoudig.

Het geheim: synergie

Kombu (gedroogd zeewier) zit vol glutamaat. Katsuobushi (gedroogde, gerookte bonito) levert inosinaat. Samen versterken ze elkaar zo sterk dat de bouillon veel voller smaakt dan je van twee ingrediënten zou verwachten — precies het effect dat de industrie met E621 en E635 nabootst (zie de E-nummertabel).

Recept: klassieke dashi (awase dashi)

Dashi (1 liter)

⏱ 20 min + 30 min weken
Ingrediënten
  • 1 liter koud water (zacht water werkt het best)
  • 10 g kombu (een stuk van ca. 10 × 10 cm)
  • 15–20 g katsuobushi (gedroogde bonitovlokken)
Bereiding
  1. Veeg de kombu af met een droge doek; spoel het witte poeder niet weg, dat is smaak.
  2. Laat de kombu minstens 30 minuten weken in het koude water (of een nacht in de koelkast).
  3. Verwarm langzaam en haal de kombu eruit vlak voor het water kookt (ca. 60–80 °C).
  4. Zet het vuur uit, voeg de katsuobushi toe en laat 2 à 3 minuten trekken tot de vlokken zinken.
  5. Zeef door een fijne zeef of keukenpapier zonder te knijpen. Bewaar 3 dagen in de koelkast.

Vegan variant: kombu-shiitakedashi

Vervang de bonito door 4 à 5 gedroogde shiitakes. Laat kombu en shiitake samen een nacht in de koelkast weken in 1 liter water (koude extractie) en zeef. Shiitake levert guanylaat, dat net als inosinaat samenwerkt met het glutamaat uit kombu. De geweekte shiitakes kun je daarna in plakjes snijden voor soep of wokgerechten.

Wat doe je met dashi?

  • Misosoep: verwarm dashi, roer er van het vuur 1 à 2 eetlepels miso per 500 ml door, met tofu en lente-ui.
  • Noedelsoep: dashi met een scheutje sojasaus en mirin.
  • Groenten garen: stoof spinazie, wortel of pompoen in wat dashi.
  • Westerse keuken: gebruik dashi als bouillon voor risotto of een groentesoep — meer ideeën.
Niet weggooien

Gebruikte kombu en bonito kun je nog een tweede keer laten trekken (niban dashi), voor een lichtere bouillon om groenten in te garen.